برناطب | تجهیزات دندانپزشکی
فورسپس دندانپزشکی یکی از ابزار ها و تجهیزات دندانپزشکی است که در زمان کشیدن دندان به کار گرفته میشود.
فورسپس از دو قسمت متحرک تشکیل شده و با وجود آن دندانپزشک می تواند دندان را محکم نگه داشته و آن را از جای خود خارج نماید.
از آنجا که دندان ها دارای زوایای مختلف هستند این ابزار دارای انواع مختلف است تا امکان دسترسی به دندان های مختلف را جهت کشیدن فراهم نماید.
فورسپس معمولا از سه قسمت تشکیل شده است:
- دسته که توسط دندانپزشک فشاری بر روی آن وارد میشود و به صورت ارگونومیک می باشد.
- فک که نوک ابزار است و دندان را می گیرد و با توجه به نوع دندان طراحی و ساخته شده اند.
- مفصل که محل وصل شدن دو بازوی ابزار می باشد و در کنترل کردن فشار وارده نقش مهمی را ایفا می کند.
کاربرد های استفاده از فورسپس دندانپزشکی
فورسپس جزو ابزار هایی است که در زمان کشیدن دندان توسط دندانپزشک مورد استفاده قرار می گیرد اما علاوه بر کشیدن دندان در روش های دیگر درمان هم از آن استفاده میشود.
به طور کلی کاربرد های این ابزار دندانپزشکی به قرار زیر است:
کشیدن دندان
از کاربرد های اصلی ابزار فورسپس دندانپزشکی می توان کشیدن دندان را نام برد.
این ابزار برای گرفتن دندان و خارج کردن آن از حفره استخوانی به کار گرفته میشود.
برای لق نمودن دندان
قبل از اینکه دندان کشیده شود از این ابزار برای لق کردن دندان و شل نمودن آن استفاده می کنند.
برای جدا کردن دندان از بافت های اطراف آن
فورسپس با وارد کردن فشاری کم، باعث جدا شدن دندان از بافت های اطراف خود می گردد.
برای انجام درمان های ترمیمی
در زمان ترمیم دندان برای اینکه مواد ترمیمی در داخل دندان قرار بگیرد از فورسپس استفاده میشود و از طریق آن به این مواد شکل لازم داده میشود.
برای انجام دادن جراحی های دندانپزشکی
زمانی که پزشک برای درمان دندان قصد جراحی لثه و استخوان را دارد از این وسیله جهت گرفتن بافت ها، جابجا کردن بافت ها و همچنین نگهداری ابزار ها استفاده می کند.
چگونه از فورسپس دندانپزشکی استفاده میشود؟
قبل از اینکه از فورسپس استفاده شود دندانپزشک با به کار گرفتن ابزار هایی چون سوند و اسپاتول کار های لازم را بر روی دندان انجام می دهد تا امکان درست قرار گرفتن فورسپس فراهم گردد.
فورسپس با استفاده از دست و دقت زیاد در قسمت های اطراف دندان و در نقاطی نزدیک به دندان قرار می گیرد تا آن را به خوبی نگه داشته و خارج نمایند.
برای خارج کردن دندان، دندانپزشک فورسپس را حرکت داده و با ایجاد حرکتی محکم باعث خارج شدن دندان میشود.
انجام این حرکت باید کاملا دقیق باشد تا به بافت هایی که در اطراف دندان قرار دارند آسیبی وارد نشود.
با خارج شدن دندان باید دندانپزشک دقت کند که دندان به صورت کامل خارج گردیده است، چنان چه قسمتی از آن در داخل لثه باقی مانده باشد از طریق ابزار های دیگر آن بخش باقي مانده را هم خارج می نماید.
این ابزار دندانپزشکی باید توسط پزشکی متخصص و مجرب مورد استفاده قرار گیرد تا تمام اصول و تکنیک های لازم در زمان به کار گیری آن رعایت شوند.
انواع فورسپس دندانپزشکی
فورسپس های دندانپزشکی آن دسته ابزار هایی هستند که جهت گرفتن بافت های موجود در دهان و کشیدن دندان به کار گرفته میشوند و طراحی آنها با توجه به نوع دندان های موجود و محل قرارگیری آنها می باشد.
انواع فورسپس های دندانپزشکی به قرار زیر هستند:
فورسپس فک بالا
این فورسپس ها از انحنایی ملایم و زوایای کمی برخودار است زیرا دسترسی داشتن به دندان های فک بالا آسان تر می باشد. فورسپس های فک بالا شما موارد زیر می باشند:
- فورسپس دندان پرمولر
- فورسپس دندان پیشین و نیش
- فورسپس دندان عقل
- فورسپس دندان آسیاب یا مولر سمت چپ و راست
- فورسپس ریشه کن
- فورسپس فک پایین
فورسپس دندان های فک پایین دارای دسته های بلند و جهت های گوناگون است و دسته با نوک ابزار هماهنگ می باشد تا امکان دسترسی آسان تر به دندان فراهم گردد.
این ابزار موارد زیر را در بر می گیرد:
- فورسپس دندان پیشین و نیش
- فورسپس دندان پر مولر
- فورسپس دندان مولر یا آسیاب بزرگ سمت چپ و راست
- فورسپس دندان عقل
- فورسپس ریشه کن
فورسپس کلمپ
فورسپس کلمپ از جمله ابزار های دندانپزشکی است که جهت کنترل نمودن محیط کار در زمان درمان کردن دندان به کار گرفته میشود.
از این فورسپس برای درمان های عصب کشی و ترمیمی جهت خشک کردن و حذف آلودگی های موجود استفاده می کنند.
این فورسپس در سه نوع زیر وجود دارد و به کار گرفته میشود:
فورسپس کلمپ رابردَم
این فورسپس برای قرار دادن و برداشتن کلمپ بر روی دندان مورد استفاده قرار می گیرد.
فورسپس کلمپ هموستات
برای کنترل خونریزی و جراحی های فک و انجام ایمپلنت کارایی دارد.
فورسپس کلمپ استخوانی
برای کنترل خونریزی و جراحی های فک و انجام ایمپلنت کارایی دارد.
فورسپس رانژور
فورسپس دندانپزشکی رانژور ابزاری است که دارای لبه های تیز و فک قوی است و از طریق آن استخوان و همچنین بافت های سخت خارج می گردد.
این ابزار جزو ابزار های جراحی محسوب میشود و تفاوت آن با فورسپس های معمولی در این است که فورسپس رانژور برای برش استخوان و برداشتن لبه های تیز باقیمانده بعد از کشیدن دندان و حذف نمودن بافت های سخت موجود می باشد اما با استفاده از فورسپس معمولی تنها می توان دندان مورد نظر را کشید.
فورسپس پانچ رابردَم
رابردَم ورقه ای است که از آن جهت جداکردن دندان تحت درمان از محیط دندان استفاده میشود و با به کارگیری فورسپس پانچ رابردَم سوراخ هایی دقیق بر روی رابردَم ایجاد می گردد.
فورسپس زبان گیر
هنگام انجام جراحی دندان در زمان بیهوشی از این فورسپس استفاده میشود تا زبان بیمار ثابت نگه داشته شده و آسیبی نبیند.
این ابزار دقت در انجام جراحی و معاینات را بالا برده و مانع از انسداد راه های هوایی برای بیمار بیهوش می گردد.
این فورسپس در سه نوع زیر موجود است:
- استاندارد
- روکش دار لاستیکی
- قفل دار
انواع فورسپس های دندانپزشکی برای اطفال
ترمیم و کشیدن دندان های کودکان با بزرگسالان تفاوت دارد زیرا فک بالا و پایین آنها با یکدیگر فرق دارد.
به همین منظور برای درمان دندان های کودکان از ابزار های مخصوص کودکان استفاده میشود که یکی از آنها فورسپس دندانپزشکی کودکان است.
این ابزار جهت لق کردن و کشیدن دندان های خراب به کار گرفته میشود.
فورسپس دندانپزشکی اطفال دارای انواع مختلفی هستند از جمله:
- فورسپس فنردار قدامی بالا
- فورسپس فنردار مولر بالا و پایین
- فورسپس فنردار پرمولر بالا و پایین
- فورسپس فنردار ریشه کش بالا و پایین
جنس فورسپس های دندانپزشکی چیست؟
فورسپس های دندانپزشکی را معمولا از استیل ضد زنگ یا فولاد کربنی می سازند تا در برابر فشار بالا و حرارت ناشی از اتوکلاو مقاومت لازم را داشته و امکان استریل شدن به صورت مکرر را دارا باشند.
فولاد کربنی و استیل ضدزنگ استحکام بالایی دارند و در برابر ضربه و فشار از مقاومت لازم برخودار می باشند.
این ابزار ها باید به گونه ای ساخته شوند که قابلیت استریل شدن به صورت مکرر را داشته باشد.
استفاده از استیل ضد زنگ در ساخت این ابزار ها باعث افزایش طول عمر آنها میشود.
یکسری فورسپس های دندانپزشکی نیز وجود دارند که به صورت یکباره مصرف بوده و نسبت به فورسپس های فلزی دوام کمتری دارند.
این نوع ابزار ها مصارف و کاربرد های خاص دارند.
